صفحه اصلي > فرهنگی > ادبیات ایران فراتر از یک عنصر تجملی، حافظه تاریخی و شیوه زیست ماست
ادبیات ایران فراتر از یک عنصر تجملی، حافظه تاریخی و شیوه زیست ماست30 شهریور 1405. نويسنده: monshi |
 رشید کاکاوند، شاعر و پژوهشگر حوزه ادبیات فارسی در همایش «میراث ماندگار؛ یادمان شهریار سخن» که در سالن سیروس صابر برگزار شد، با تأکید بر اینکه ادبیات برای ملت ایران یک مقوله تجملی نیست بلکه ستون فقرات موجودیت، حافظه تاریخی و رویاهای ماست، تصریح کرد که پاسداشت این میراث نباید به مناسبت‌های تقویمی محدود شود؛ چرا که شعر و ادب فارسی در میان انبوه دغدغه‌های روزمره، پناهگاهی برای تجربه زیبایی و درک عمیق‌تر از جهان پیرامون است. رشید کاکاوند در این آیین ضمن قدردانی از استادان و فعالان حوزه ادبیات، حضور در این محفل را نشانه اهمیت همچنان زنده شعر در جامعه دانست و گفت: وقتی از روز ملی شعر و ادب فارسی سخن می‌گوییم، نمی‌توان نقش بنیادین فردوسی در هویت‌بخشی به ایران و جایگاه سعدی و حافظ در شکل‌دهی به اخلاق و اندیشه ایرانی را نادیده گرفت. وی با تأکید بر نقش ادبیات در شناخت تاریخ ایران افزود: برای فهم درست یک دوره تاریخی، تنها مراجعه به کتاب‌های رسمی کافی نیست؛ بلکه شاعران و نویسندگان هر عصر، ظرافت‌ها و جزئیات زمانه خود را در آثارشان ثبت کرده‌اند که کشف این لایه‌ها، نیازمند مطالعه دقیق و توانایی خواندن فراتر از ظاهر متن است. این پژوهشگر ادبی در ادامه به تحلیل چرایی وجود مضامین غمگین و اعتراضی در ادبیات کلاسیک پرداخت و اظهار کرد: ادبیات قرار نیست لزوماً تصویری بی‌نقص از جهان ارائه دهد؛ بلکه گاه با روایت رنج و تلخی‌های زندگی، انسان را به تأمل وامی‌دارد و امکانِ یک «جهان مطلوب» را به یاد او می‌آورد. به گفته وی، اگر انسان تصویری از جهان مطلوب در ذهن نداشته باشد، جهان نامطلوب پیرامونش را به عنوان وضعیت طبیعی می‌پذیرد؛ بنابراین ادبیات در میان رنج‌ها، زندگی‌بخش است. کاکاوند افزود: ماندگاری بزرگانی چون سعدی و مولانا تنها به پیام اخلاقی آنان نیست، بلکه به هنر بیان، موسیقی کلام و ساختار زیبایی‌شناسانه آثارشان بازمی‌گردد؛ در واقع، زیبایی در ادبیات به مضمون وابسته نیست، بلکه شیوه بیان و قدرت هنری است که اثر را جاودانه می‌کند. کاکاوند در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت زبان فارسی در فضای عمومی و مجازی اشاره کرد و با هشدار نسبت به تقلیل ادبیات به ابزارهای صرفاً آموزشی و اخلاقی، گفت: ضعف زبان فارسی را نمی‌توان تنها با دستورالعمل و آموزش در مدرسه یا رسانه اصلاح کرد. زبان، بازتابی از وضعیت فکری و روحی انسان است؛ وقتی مردم در شرایطی قرار بگیرند که احساس امنیت، آرامش و امید داشته باشند، زمینه برای درست اندیشیدن و درست سخن گفتن نیز فراهم می‌شود. بسیاری از نابسامانی‌های زبانی، ریشه در کیفیت زندگی و حالِ عمومی جامعه دارد و برای اصلاح آن باید به این بسترها توجه کرد. وی در پایان با تأکید بر لزوم توجه بیشتر به مضامین عاشقانه و عاطفی در فرهنگ عمومی، خاطرنشان کرد: عشق یکی از تجربه‌های مهم انسانی است که نباید از نسل جوان پنهان شود. ادبیات می‌تواند این تجربه را در قالبی زیبا به نسل جدید منتقل کند و از این مسیر، انسان‌های بهتری تربیت شوند. کاکاوند ضمن تبریک روز ملی شعر و ادب فارسی، از همگان خواست تا ادبیات را نه به عنوان یک تکلیف یا موضوع درسی، بلکه به عنوان بخشی از زندگی روزمره و پناهگاه شخصی خود جدی بگیرند، چرا که تقویت این پیوند، آینده فرهنگی جامعه را تضمین می‌کند. بازگشت |