تابآوری از خانه شروع میشود
سپیدارآنلاین: گروه اجتماعی
هر ساله با فرا رسیدن ۱۳ اکتبر (۲۱ مهرماه)، جامعه جهانی نگاه خود را معطوف به پدیدهای میسازد که همیشه ، سلامت، امنیت و اقتصاد جوامع را تهدید کرده است:
بلایای طبیعی. کشور ما ایران نیز به دلیل موقعیت خاص جغرافیایی، همواره در معرض خطرات متعددی همچون زلزله، سیل، فرونشست زمین و خشکسالی قرار دارد. اما سوال اصلی اینجاست که در مواجهه با این بحرانهای اجتنابناپذیر، چه چیزی تفاوت میان یک «حادثه مدیریتشده» و یک «فاجعه انسانی» را رقم میزند؟ پاسخ سازمانهای بینالمللی و متخصصان مدیریت بحران یک کلمه است: «تابآوری».
تابآوری چیست و چرا از کانون خانواده آغاز میشود؟
تابآوری (Resilience) به معنای توانایی یک جامعه یا خانواده در جذب، تطبیق و بازگشت سریع به شرایط عادی پس از وقوع یک بحران است. در ساعتهای نخست پس از حادثه (ساعات طلایی نجات)، این خودِ مردم و خانوادهها هستند که اولین پاسخدهندگان به بحران محسوب میشوند.اگر خانهای ایمن نباشد و اعضای آن آموزشهای لازم را ندیده باشند، قویترین زیرساختهای امدادی شهری نیز نمیتوانند از بروز خسارات جانی و مالی سنگین جلوگیری کنند.
۴ گام عملی برای ساختن «خانه تابآور»
۱. ایمنسازی غیرسازهای و فیزیکی
اکثر آسیبهای جانی در زلزلهها، نه ناشی از تخریب کلی ساختمان، بلکه ناشی از سقوط اشیاء است. ایمنسازی دکوراسیون، فیکس کردن کمدها، کتابخانهها و لوسترها به دیوار، و دوری محل خواب از پنجرهها و اشیای سنگین، نخستین گام در کاهش مخاطرات است.
۲. تدوین برنامه اضطراری خانواده
آیا اعضای خانواده شما میدانند در زمان وقوع زلزله در کدام نقطه خانه «پناهگیری» کنند؟ آیا محل قرار ملاقات اضطراری بیرون از خانه تعیین شده است؟ تمرین دورهای این سناریوها و یادگیری نحوه قطع شیرهای اصلی گاز، آب و برق توسط همه اعضا، تفاوت میان اضطراب و رفتار عقلانی را رقم میزند.
۳. آمادهسازی کیف امداد و نجات (کیف زلزله)
داشتن یک کیف سبک و در دسترس حاوی آب آشامیدنی، غذای کنسروی، جعبه کمکهای اولیه، چراغقوه، رادیو باتریدار، مدارک شناسایی و داروی مصرفی اعضا، حداقل نیازهای حیاتی ۷۲ ساعت اول پس از حادثه را تامین میکند.
۴. ارتقای دانش و مهارتهای امدادی
یادگیری اصول اولیه کمکهای اولیه و احیای قلبی-ریوی (CPR) برای حداقل یکی از اعضای خانواده، سرمایهگذاری حیاتی است که میتواند نجاتبخش جان عزیزانمان باشد.
سخن پایانی
روز جهانی کاهش اثرات بلایای طبیعی، صرفاً یک یادبود تشریفاتی در تقویم نیست؛ بلکه زنگ بیداری برای همه ماست. ما نمیتوانیم مانع وقوع زمینلرزه یا بارشهای شدید شویم، اما میتوانیم سطح آسیبپذیری خود را به حداقل برسانیم. ایمنی و امنیت فردا، حاصل برنامهریزی و اقدام امروز ما در کنج خانههایمان است. فراموش نکنیم: جامعه تابآور، با خانواده آماده ساخته میشود
سها رنجی کارشناس مسئول واحد مدیریت کاهش خطر بلایا مرکز بهداشت غرب کرج