پایگاه خبری و تحلیلی سپیدار آنلاین

از وقتی که ارز ترجیحی کالاهای اساسی حذف و منابع حاصل از آن به صورت کالابرگ در اختیار مردم قرار گرفت، بازارها دستخوش تغییراتی شده است. از شوک ابتدایی و افزایش قیمت‌های غیرمنطقی تا فروکش کردن تب اولیه در بسیاری از کالاهای مصرفی، نتیجه این جراحی اقتصادی بود. طی این مدت مسئولان استان البرز از وفور کالا در بازار گفته‌اند؛ اما مسأله امروز وفور کالا نیست بلکه قیمت‌هایی است که همچنان برای بسیاری بالاست.
وفور کالا حداقل انتظاری است که از دولت می‌رود. پس زیبنده نیست که مسئولان استان، مدام از وفور کالاهایی که کمترین نقش در تأمین آن داشته‌اند؛ صحبت کنند و آن را به پای عملکرد خوب خود بگذارند. امروز مسأله اصلی قیمت‌ها است که اگرچه تا حدودی نسبت به روزهای ابتدایی زمستان کاهش داشته اما نیاز به نظارت و پیگیری بیشتری دارد تا مردم برای خرید نیازهای اولیه خود ناچار به حساب و کتاب نشوند.در این گزارش میدانی، مشاهدات و نظرات مردمی در رابطه با شرایط موجود در بازار، افزایش قیمت‌ها، مشکلات کسب‌وکارها و نحوه واکنش مردم به این تغییرات جمع‌آوری شده است. گزارشی که از نظر متفاوت مردم نسبت به بازارهای کرج با مسئولان استان حکایت دارد.
مردمی که در حال رفت و آمدند و کسبه‌ای که به انتظار مشتری کرکره‌ها را بالا زده‌اند؛ این روزها شلوغی کسب و کارها را اولویت‌های سفره مشخص می‌کند نه علاقه‌مندی و انگیزه‌های خرید. با قدم زدن در خیابان‌های اصلی و بازارهای شهری، می‌توان افزایش قیمت کالاهای اساسی را مشاهده کرد. کسبه دل پری دارند و از مصاحبه گریزان! بسیاری از فروشندگان هر روز، با نگرانی نوسانات قیمت‌ها را دنبال می‌کنند. یکی از نبود مواد اولیه می‌گوید و دیگری می‌خواهد که در این شرایط دولت برای مالیات کسبه فکری کند. در گفت‌وگو با برخی از آنها که جسته گریخته پاسخ دادند، این سئوال را مطرح کردیم که وضعیت بازار را چگونه ارزیابی می‌کنند؟
محمد، صاحب یک فروشگاه مواد غذایی در کرج می‌گوید: مردم این روزها بیشتر از هر زمان دیگری درگیر قیمت‌ها هستند. برخی مواد غذایی مثل روغن، برنج و قند چندین بار افزایش قیمت داشته‌ و از طرفی قدرت خرید مردم پایین آمده است. برخی از مردم به سختی خرید می‌کنند و وقتی قیمت‌ها را می‌بینند، می‌گویند مگر ما چقدر می‌توانیم خرید کنیم؟وی افزود: توزیع اقلام تنظیم بازاری تقریبا کمکی به مردم با توان خرید پایین است و به کاهش قیمت‌ها کمک می‌کند. اما در مجموع نیاز به ثبات بیشتری داریم.ناهید فروزنده که تازه صاحب فرزند شده در این باره به خبرنگار ایسنا، گفت: ما سه نفر هستیم بعد از ۱۰ سال تازه توانسته‌ایم با دریافت وام و کمک خانواده در حیاط پدری شوهرم خانه بسازیم، اما مدام نگران تامین هزینه‌های ساخت هستیم، اینکه چگونه از عهده هزینه بالای مصالح ساختمانی بر خواهیم آمد.وی گفت: ما دهک چهار هستیم و روز به روز بیشتر حس می‌کنیم که درآمدهایمان کفاف زندگی روزمره‌مان را نمی‌دهد. برای مثال، هر ماه می‌رویم خرید کنیم، اما همیشه باید برخی از کالاها را از لیست حذف کنیم چون نمی‌توانیم آنها را بخریم. در حال حاضر تمام افراد خانواده باید به هم کمک کنند تا امورات زندگی بگذرد.
مردم به دنبال راه حل‌های ارزان‌ترند
مردم به‌ویژه در شهرهای بزرگ به دنبال راه‌حل‌های ارزان‌تر برای تأمین نیازهای خود هستند، اما با این حال، شرایط نامساعد اقتصادی همچنان تهدیدی جدی برای بازار و کسب‌وکارهای مختلف محسوب می‌شود.یارانه یک میلیونی، خیلی سریع و به طور گسترده به دست مردم رسید و به نظر می‌رسد که کمکی برای مردم در این شرایط سخت بود اما آنچه که مردم اذعان می‌کنند این است که مبلغ آن برای همه یکسان بود و شاید برای بعضی‌ها کافی نبوده‌ است، از طرفی نظام توزیع آن این سوال را مطرح کرده که شاید عده‌ای واقعاً به آن نیاز نداشتند. اعظم فرخی در این باره در پاسخ به خبرنگار ایسنا، گفت: به نظر من که قیمت‌ها خیلی غیرمنطقی سر به فلک کشیده، توان خرید مردم نصف شده است. از طرفی افزایش هزینه‌های درمان و کمبود برخی از داروهای خارجی هم مزید بر علت شده است. من ساکن شهرستان هستم و سه روز است که به دنبال یک داروی خارجی اعصاب و روان هستم که به سختی پیدا می‌شود. وی بیان کرد: با قطع اینترنت بخشی از کسب و کارها راکد شده و در برابر دخل و خرجی که به هم نمی‌خورد، باید در عوض تکالیف مالیاتی خود را سر وقت پرداخت کنند.وی ادامه داد: در مورد کالابرگ و یارانه در نظر بگیرید که ما یک خانواده دو نفری هستیم و یارانه تعلق یافته به ما دو میلیون تومان می‌شود، با این مبلغ می‌توانیم دو مرغ، یک روغن و یک شانه تخم مرغ خرید. به نظر شما این در زندگی ما با حقوق کارمندی و اجاره نشینی چقدر تاثیر دارد.
وی افزود: هزینه‌های سایر اقلام خوراکی مثل میوه، تامین پوشاک خانواده و قبض آب و برق و تلفن و گاز بعلاوه هزینه‌های درمان را هم اضافه کنید. به هر صورت یک میلیون تومان، پاسخگو نیست.
فریبا، متاهل و مستاجر است، او در این باره می‌گوید: پیش از این یارانه به ما تعلق داشت اما کالا برگ نمی‌دادند. این ماه برای اولین بار کالابرگ تعلق گرفت اما یارانه را قطع کردند و علت آن را نمی‌دانیم. ما زمین یا خانه‌ای نداریم، فقط یک خودرو به نام من است و نمی‌دانیم که چگونه دهک ۹ حساب شده‌ایم.وی عنوان کرد: کالابرگ، برخی از کالاها را تحت پوشش قرار می‌داد، اما سایر مایحتاج توسط فروشنده با کالابرگ فروخته می‌شود. شنیده‌ام که تخلف است. کالاهای مصرفی که با این کالابرگ و یارانه تهیه می‌شود، با توجه به تعداد افراد خانوار نهایتا یک یا دو هفته کفاف دهد.
نگار جمالی، مادر دو فرزند و متاهل درباره وضعیت این روزهای بازار گفت: با کاهش قدرت خرید مردم تقاضای مردم برای خرید کالاهای غیر ضروری کم می‌شود، از طرف دیگر افزایش قیمت مواد غذایی اصلی مانند روغن و برنج که سبد مصرفی خانوادهاست مردم را به شدت تحت فشار قرار داده است.
این شهروند گفت: بازار مسکن رکود شدید پیدا کرده و بازار طلا و ارز هم نوسان زیادی داشته است. این امر تاثیر زیادی در اقتصاد دارد به طوری که باعث شده، بازار دیگه رونق گذشته خود را نداشته و مردم فقط برای تامین کالاهای اساسی و حفظ دارایی‌های خود تمرکز کنند.
مشکلات کسب‌وکارهای کوچک
با توجه به رکود بازار، بسیاری از کسب ‌وکارهای کوچک با مشکلات جدی روبرو شده‌اند اما همچنان در حال خدمت رسانی به مردم هستند.زهره، فروشنده یک مغازه کوچک در محدوده خیابان دانشکده کرج است، او در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا اظهار کرد: قیمت اجناس فوق‌العاده بالاست، امروز خرید می‌کنی فردا گران‌تر می‌شود. خرید من برای قبل روز مادر بوده است، اما از آن روز به بعد قیمت‌ها افزایش زیادی داشته است، اما به عنوان یک فروشنده با وجدان اجناسم را با سود مصوب و با همان قیمت قبل می‌فروشم و به این دلیل در برابر اصرار مشتری قادر به لحاظ تخفیف نیستم.
بازار لوازم خانگی رونق ندارد
احمدی، صاحب یک فروشگاه لوازم خانگی در محدوده دانشکده و میدان توحید است، این قسمت زمانی جزو پر رفت و آمدترین خیابان‌های کرج برای تهیه لوازم خانگی بود. بررسی‌های میدانی حاکی است که مردم اولویت کمتری برای خرید لوازم خانگی یا تعویض آن دارند. فروشگاه‌های این بخش اجناس محدودی می‌آورند و مثل سابق بازارشان با افزایش بی سابقه قیمت لوازم خانگی رونق سابق را ندارد. احمدی در این باره گفت: زمان‌هایی می‌رسد که کسبه احساس می‌کنند دیگر نمی‌توانند ادامه دهند. فروش به شدت پایین آمده و هر روز با نگرانی به مغازه می‌آیند. مردم دیگر نمی‌توانند لوازم خانگی گران‌قیمت بخرند، به همین دلیل فروش ما خیلی کاهش یافته است.بر اساس گزارش‌های میدانی، رستوران‌ها و اغذیه فروشی‌ها از جمله کسب وکار هایی هستند که چون با خورد و خوراک مرتبطند، از آخر هفته‌ها و تعطیلات، همچنان مشتری‌های خود را دارند. اما در گشت و گذارها می‌بینیم که در برابر افزایش هزینه‌های تهیه مواد اولیه و اجاره بها، فودکارها در سطح شهر در حال افزایش هستند، رضایی، صاحب یک رستوران کوچک در محدوده خیابان ذوب آهن کرج در باره وضعیت کسب و کار خود می‌گوید: خدا را شکر، رزق و روزی را خدا می‌رساند. هر چند مردم به صرف یک وعده نهار و یا شام در رستوران‌ها اهمیت می‌دهند اما کسب و کار مثل قدیم نیست.وی افزود: به دلیل افزایش قیمت گوشت و مواد اولیه غذایی، ما هم ناچار به تغییر در قیمت‌ها می‌شویم. ممکن است کم کم مردم رغبت خود را برای صرف غذا در رستوران‌ها از دست بدهند و در کنار هزینه‌های اجاره، گاز، برق و مواد اولیه، من فکر می‌کنم که خیلی از رستوران‌ها و کسب‌وکارهای کوچک به زودی تعطیل خواهند شد.و
اکنش مردم به افزایش قیمت‌ها
در این شرایط، بسیاری از مردم برای مقابله با افزایش قیمت‌ها به تغییر رفتار مصرفی روی آورده‌اند. آنها بیشتر به خرید کالاهای ارزان‌تر و تولیدات داخلی تمایل نشان می‌دهند و برخی از آنها تلاش می‌کنند تا خریدهای خود را کاهش دهند.مرضیه، یک مصرف‌کننده در بازار است، او می‌گوید: اقلام خوراکی مثل پیاز، سیب زمینی، سبزیجات همیشه مورد نیاز مردم است و نسبتا قیمت مناسبی با توجه به توان مردم دارد. میوه فروشی‌ها همیشه مشتری دارند، این موضوع در مورد داروخانه‌ها و سوپرمارکت‌ها و فروشگاه‌های بزرگ همواره تخفیف هم صدق می‌کند.
او می‌گوید: قیمت مرغ در چند روز اخیر حتی تا نزدیکی ۳۰۰ هزار تومان هم رفته بود اما این روزها به حوالی ۲۰۰ هزار تومان و حتی کمتر بازگشته است. اگرچه قیمت کمتر شده اما هنوز خرید مرغ برای بسیاری از مردم سخت شده و بسیاری مصرف آن را کاهش داده‌اند. تخم مرغ هم کمی کاهش قیمت داشته است. وی افزود: برخی برای خریدهایشان تحقیق می‌کنند و به این فکر می‌کنند که آیا واقعاً نیاز دارم یا نه. پرسه در شهر حاکی از آمد و شدهای عادی روزانه است، مردم برای تامین مایحتاج اولیه خود به اولویت‌دارترین فروشگاه می‌روند، توزیع یارانه باعث شد که فروشگاه‌ها از ازدحام زیادی برخوردار شوند به طوری که جای سوزن انداختن نباشد.
تورم و تغییر سبک زندگی
امروزه تاثیر شرایط اقتصادی بر زندگی روزمره مردم بسیار گسترده است و مهم‌ترین تاثیر آن این است که که مردم مجبور می‌شوند سبک زندگی خود را تغییر بدهند و با کمبودها کنار بیایند.
مثلاً ممکن است بخشی از مردم قادر به تهیه گوشت قرمز نباشند و بیشتر به سمت مصرف حبوبات و سبزیجات بروند و یا اینکه به دنبال خرید لباس و وسایل نبوده و بیشتر روی نیازهای اساسی تمرکز کنند.در پایان، اراده دولت برای حذف ارز ترجیحی و پایان دادن به یک منبع بزرگ رانت که منابع ارزی کشور را هدر می‌داد؛ ستودنی است. امیدواریم دولت با همان شهامت اولیه، تا پایان این سیاست درست و اصولی را اجرا و با اختصاص بخش بیشتری از منابع حاصل شده به انتهای زنجیره، از قدرت خرید مردم حمایت بیشتری کند و در نهایت با حذف انحصارها در تأمین نیازهای اساسی و غیراساسی، که طی این سال‌ها بر بستر ارز ترجیحی شکل گرفته است؛ قیمت‌ها را واقعی‌تر کند. قطعاً مردم در صورتی که روند درست یک سیاست را احساس کنند؛ از آن حمایت خواهند کرد.