پایگاه خبری و تحلیلی سپیدار آنلاین

29فروردین در تقویم رسمی کشور به عنوان «روز ارتش» شناخته می‌شود؛ روزی که بهانه‌ای است برای بازخوانی نقش مهم و چندلایه‌ ارتش در امنیت، انسجام و آرامش ملی. ارتش در هر کشوری، یکی از ستون‌های اصلی ساختار دفاعی و امنیتی به شمار می‌آید.
فتانه محمودخانی/ حفظ ارتش نه تنها از منظر نظامی بلکه از نظر اجتماعی، فرهنگی و حتی روانی اهمیت دارد. روز ارتش فرصتی است تا این نقش‌ها از زاویه‌ای جامع‌تر مورد توجه قرار گیرد.ارتش نهادی است که فلسفه وجودی آن بر حفاظت از مرزها، دفاع از استقلال سرزمینی و کمک به حفظ ثبات کشور استوار است. این مأموریت‌ها در ایران نیز جنبه‌های تاریخی و فرهنگی ویژه‌ای دارند. جغرافیای پهناور کشور، تنوع اقلیمی و همجواری با مناطق حساس، اهمیت وجود یک نیروی منسجم، منظم و آموزش‌دیده را دوچندان می‌کند. از همین رو ارتش، علاوه بر ایفای نقش کلاسیک در دفاع از مرزها، مسئولیت‌های گسترده‌تری را نیز در مقاطع مختلف تاریخ معاصر برعهده داشته است. نیروهای زمینی، هوایی و دریایی ارتش هر یک به گونه‌ای مکمل یکدیگر عمل می‌کنند. نیروی زمینی همواره به عنوان ستون اصلی عملیات دفاعی شناخته می‌شود و بخش بزرگی از وظیفه تأمین امنیت مرزهای زمینی را بر عهده دارد. این نیرو در عرصه‌های گوناگون از عملیات مرزی تا مقابله با تهدیدات امنیتی، نقشی تعیین‌کننده ایفا کرده است. نیروی هوایی نیز با در اختیار داشتن توان پروازی، شبکه راداری و تجهیزات تخصصی، در حوزه مراقبت، پشتیبانی و دفاع هوایی نقش مهمی دارد. در سال‌های مختلف، تربیت خلبانان ماهر، تقویت تعمیرات و نگه‌داری تجهیزات، و توسعه فناوری‌های داخلی بخشی از مسیر پیشروی این نیرو بوده است. نیروی دریایی نیز مسئولیت حفاظت از مرزهای آبی را بر عهده دارد؛ مرزهایی که از منظر اقتصادی، تجاری و ژئوپلیتیکی از اهمیت بالایی برخوردارند. حضور مستمر این نیرو در آب‌های جنوب و شمال کشور، تداوم امنیت دریانوردی و همراهی با شناورهای تجاری بخشی از مأموریت‌های آن است. یکی از نکات قابل‌توجه درباره ارتش، نقش آن در فعالیت‌های غیرنظامی و مردمی است. ارتش علاوه بر وظیفه اصلی خود، در بسیاری از بحران‌ها و حوادث طبیعی مانند زلزله، سیل یا بحران‌های امدادی، در کنار مردم حضور داشته و به عنوان یکی از نخستین نهادهایی که وارد عملیات می‌شود شناخته می‌شود. این جنبه از فعالیت ارتش، به ایجاد پیوند اجتماعی و اعتماد عمومی کمک کرده و تصویری فراتر از یک نهاد صرفاً نظامی ساخته است. در چنین موقعیت‌هایی، ارتش با امکانات لجستیکی، پزشکی و مهندسی خود، نقش مهمی در مدیریت بحران و کمک به کاهش آسیب‌ها ایفا می‌کند. انضباط و ساختار سازمانی ارتش نیز از موضوعاتی است که روز ارتش بهانه‌ای برای توجه دوباره به آن فراهم می‌کند. در جهان امروز نیروهای مسلح تنها با تجهیزات تعریف نمی‌شوند؛ بلکه آموزش، نظم، اخلاق حرفه‌ای و پایبندی به ساختارها اهمیت بسیار دارد. ارتش ایران نیز تلاش کرده است در این زمینه به استانداردهای روز نزدیک شود. آموزش‌های تخصصی، توسعه مراکز علمی و دانشگاهی نظامی، و تقویت مهارت‌های فنی و مدیریتی جزء روندهایی است که می‌تواند توانمندی نیروها را در سطح ملی و بین‌المللی افزایش دهد. موضوع دیگری که در چنین روزی برجسته می‌شود، مسئله پاسداشت پیشکسوتان و سربازانی است که سال‌ها در این مجموعه خدمت کرده‌اند. تجربه و تلاش آنان بخش مهمی از سرمایه انسانی ارتش را شکل می‌دهد. از سوی دیگر، جوانانی که هر سال وارد خدمت وظیفه عمومی می‌شوند نیز بخشی از بدنه ارتش را تشکیل می‌دهند و این امر باعث ایجاد پیوند میان ارتش و جامعه مدنی می‌شود. دوران سربازی برای بسیاری از جوانان تجربه‌ای است که علاوه بر مسئولیت‌پذیری، نظم فردی و آشنایی با مهارت‌های پایه نظامی، به تقویت روحیه همکاری و کار گروهی نیز کمک می‌کند.۲۹ فروردین همچنین فرصتی است برای مرور اهمیت امنیت ملی در زندگی روزمره. امنیت، پیش‌نیاز توسعه اقتصادی، فعالیت‌های فرهنگی و ثبات اجتماعی است. زمانی که مرزها امن باشند و تهدیدات کنترل شوند، جامعه قادر خواهد بود بر رشد و پیشرفت تمرکز کند. از همین رو نهادهایی که در حفظ این امنیت نقش دارند، باید همواره مورد توجه، حمایت و ارزیابی دقیق قرار گیرند تا بتوانند بر اساس استانداردهای روز عمل کنند. توجه به آمادگی، آموزش و زیرساخت‌های ارتش در همین چارچوب معنا پیدا می‌کند.