عطوفتی که آستانهاش خانهٔ امید ایرانیان است
سپیدارآنلاین: گروه یادداشت
در تقویمِ ما ایرانیان، روزی هست که تنها یک مناسبت مذهبی نیست؛ گویی پنجرهای به سوی آرامش گشوده میشود و هوایی دیگر در جان مردم میپیچد.
مصطفی جعفری/ میلاد امام رضا علیهالسلام، نه فقط یادآور تولد هشتمین خورشید ولایت، که بازتاب یک حقیقت عمیق انسانی است: اینکه مهربانی، درمان جان و سرمایهٔ جامعه است. در روزگار پرشتاب امروز، که دلها گاه از شتاب جهان و سختی روزگار خسته میشود، مرور سیرهٔ امام رضا(ع) میتواند همان نسیم خنکی باشد که غبارهای ذهن و دل را میزداید.وقتی از امام رضا(ع) سخن میگوییم، پیش از هر چیز، سیمای بزرگمنشی و عطوفت در ذهن نقش میبندد؛ امامی که با مردم چنان رفتار میکرد که هر کس در محضرش قرار میگرفت، احساس میکرد عزیزترین فرد نزد اوست. همین خصلت انسانی، راز محبوبیت و ماندگاری ایشان در میان مردمان است؛ مهربانیای که نه محدود به زمان خود او، بلکه همچون نوری گسترده تا امروز بر زندگی ما تابیده است.در روایتها آمده است که امام رضا(ع) سفرهای پهن میکرد که بر آن، غلامان و خدمتکاران و نیازمندان همانطور مینشستند که دیگران. او کسی را از کنار خود دور نمیکرد و هرگاه هدیهای میداد، آن را با دستان خود به گیرنده میسپرد تا کرامت انسان را پاس بدارد. این منش، تنها یک الگوی فردی نیست؛ بلکه پیامی اجتماعی برای همهٔ ما دارد: جامعهای که در آن رعایت حرمت انسان و توجه به شأن انسانیت به رسمیت شناخته شود، جامعهای سالمتر، ایمنتر و آرامتر خواهد بود.در روزگار ما که فاصلهها چه در دلها و چه در روابط گاه بیش از حد طبیعی شده، پیام مهربانی امام رضا(ع) بیش از همیشه کارآمد و راهگشا به نظر میرسد. او به ما یاد داد که محبت، تنها یک احساس نیست؛ بلکه یک عمل اجتماعی است. در دنیایی که بسیاری به دنبال برجستهسازی خود هستند، امامی که حاضر نشد دربار مأمون، قدرت و شکوه را به بهای بیعدالتی و فاصله گرفتن از مردم بپذیرد، الگوی بینظیری برای فروتنی و مردمداری است.در حقیقت، زیارت حرم رضوی برای بسیاری از ایرانیان تنها یک سفر مذهبی نیست؛ بلکه فرصتی است برای نزدیک شدن به همین سیرهٔ مهربانی. بسیاری از کسانی که به مشهد میروند، در بازگشت میگویند: «گویی سبکتر شدیم.» این سبکی، تنها حاصل دعا و حال زیارتی نیست؛ حاصل قرار گرفتن در فضایی است که قرنها با روح بزرگوارانهٔ امام رضا(ع) آمیخته شده و هر گوشهاش یادآور عطوفت است. انگار که آن آستان، خانهٔ امید مردم، پناه دلهای خسته و مأمن کسانی باشد که به دنبال آرامشاند.این روزها جامعهٔ ما بیش از هر زمان دیگری نیازمند مرام و روش امام رضا(ع) است؛ نیازمند شنیده شدن، دیده شدن، دستگیری از نیازمندان، احترام به انسانها و گسترش همدلی. اگر هر یک از ما، در اندازهٔ توان خود، بخشی از این مهربانی را در زندگی روزمره جاری کنیم، چهرهٔ جامعه نیز مهربانتر و سالمتر خواهد شد. کافیست به اطراف خود نگاه کنیم: چقدر رفتارهای کوچک اما مهربانانه میتواند روز کسی را تغییر دهد؟ یک لبخند، یک همدلی ساده، یک همراهی کوتاه، یا کمک به فردی که در مسیر زندگیاش گرهای افتاده است.امسال، بیایید این روز را نه فقط با شادمانی، بلکه با تصمیمی تازه پاس بداریم: اینکه مهربانی را نه به عنوان یک فضیلت، بلکه به عنوان یک مسئولیت اجتماعی در زندگیمان جدیتر بگیریم. همانگونه که امام رضا(ع) با عطوفتش جهان اطراف خود را روشن کرد، ما هم میتوانیم سهمی هرچند کوچک در روشنتر کردن دنیای اطرافمان داشته باشیم.