پایگاه خبری و تحلیلی سپیدار آنلاین

استاد دانشکده علوم سیاسی و روابط بین الملل دانشگاه آزاد اسلامی استان البرز با اشاره هدف قرارگرفتن بخشی از زیر ساخت های حیاتی و علمی دانشگاهی ایران در طول جنگ تحمیلی آمریکایی - صهیونی گفت: این گونه اقدامات مصداق جنایت جنگی و ناقض صریح قوانین بین المللی است.
دکتر میرابراهیم صدیق اظهار کرد: در این روزها شاهد حمله آمریکا - صهیونی به زیرساخت های بیمارستانی ، انرژی ، پل ها و مراکز علمی دانشگاهی در ایران اسلامی هستیم که این اقدام مصداق بارز جنایت جنگی است .وی تاکید کرد: حمله به زیرساخت‌های حیاتی یک کشور اعم از شبکه انرژی، مراکز بهداشتی درمانی ، شبکه حمل‌ونقل در حقوق بین‌الملل جایگاه ویژه‌ای دارد، زیرا این دسته از زیرساخت‌ها برای حفظ جان غیرنظامیان و تداوم کارکردهای اساسی یک جامعه ضروری شناخته می‌شوند؛ به همین دلیل، آسیب‌رسانی عامدانه یا گسترده به این تأسیسات، بسته به ماهیت و شرایط، می‌تواند نقض مقررات بین‌المللی محسوب شود.صدیق گفت: در مخاصمات مسلحانه، قواعد حقوق بشردوستانه به‌ویژه کنوانسیون‌های ژنو و پروتکل‌های الحاقی تأکید دارند که حمله به اهداف غیرنظامی ممنوع است، زیرساخت‌هایی که «ماهیت، مکان یا کارکرد آن‌ها به شکل مؤثر در خدمت مردم غیرنظامی است» به‌عنوان اماکن غیرنظامی شناخته می‌شوند و هدف قرار دادن آن‌ها به‌طور کلی مجاز نیست.وی ادامه داد: اگر زیرساختی دوگانه‌کاربرد تلقی شود (دارای استفاده همزمان نظامی و غیرنظامی)، همچنان اصل تناسب و احتیاط در حمله ضروری است؛ طبق ماده ۵۱ پروتکل اول، حمله‌ای که تلفات گسترده غیرنظامی به‌بار آورد یا اثرات آن فراتر از مزیت نظامی مستقیم و فوری باشد، ممنوع است.
ممنوعیت تخریب زیرساخت‌های ضروری برای بقا
استاد دانشکده علوم سیاسی و روابط بین الملل دانشگاه آزاد اسلامی استان البرز گفت : روابط بین پروتکل اول کنوانسیون‌های ژنو در ماده ۵۴ حمله به زیرساخت‌های «ضروری برای بقای جمعیت غیرنظامی» مانند آب، کشاورزی و سیستم‌های توزیع غذا را ممنوع اعلام می‌کند؛ تخریب عمدی این تأسیسات می‌تواند به‌عنوان جنایت جنگی تلقی شود در صورتی که در چارچوب مخاصمه مسلحانه بین‌المللی یا غیر بین‌المللی رخ داده باشد.وی بیان کرد: حمله به زیرساخت‌های حیاتی یک کشور، اگر در قالب یک اقدام نظامی برون‌مرزی یا سایبری علیه یک دولت انجام شود، می‌تواند ذیل ماده ۲(۴) منشور ملل متحد به‌عنوان «توسل به زور» تفسیر گردد؛ در سال‌های اخیر، رویه برخی کشورها و تفسیرهای کمیسیون حقوق بین‌الملل نشان داده است که حتی حملات سایبری گسترده علیه زیرساخت‌های حیاتی در صورت ایجاد خسارت معادل یک حمله مسلحانه، ممکن است در رده «استفاده از زور» یا حتی «حمله مسلحانه» قرار گیرد و حق دفاع مشروع را برای دولت هدف فعال کند.
مسوولیت بین‌المللی دولت‌ها
صدیق گفت: اگر حمله توسط یک دولت انجام شود، قواعد مسوولیت بین‌المللی دولت‌ها ؛ مصوب کمیسیون حقوق بین‌الملل (ILC) اعمال می‌شود؛ اقدامی که به نقض تعهدات بین‌المللی درباره حفاظت از غیرنظامیان یا منع توسل به زور منجر شود، مسوولیت بین‌المللی ایجاد می‌کند و دولت مرتکب ملزم به جبران خسارت است؛ در مواردی که حمله به گروه‌های غیردولتی نسبت داده می‌شود، احراز «نسبت‌دهی» (Attribution) اهمیت دارد؛ تنها زمانی که ارتباط مؤثر یا کنترل کافی دولت بر گروه ثابت شود، مسئولیت بین‌المللی بر عهده آن دولت قرار می‌گیرد.وی تاکید کرد: حتی خارج از مخاصمات مسلحانه، دولت‌ها موظف‌ هستند از حقوق بنیادین مانند حق حیات، رفاه عمومی و دسترسی به خدمات ضروری حمایت کنند؛بنابراین، اگر حمله به زیرساخت‌های حیاتی منجر به تهدید گسترده جان غیرنظامیان شود، می‌تواند نقض تعهدات حقوق بشری دولت مهاجم یا دولت قصورکننده محسوب شود.این استاد دانشگاه یادآور شد: در طول جنگ تجاوزکارانه آمریکا - صهیونی علیه ملت ایران بارها شاهد حمله به زیر ساخت های حیاتی کشورمان مانند مراکز بیمارستانی و درمانی ، شبکه های انتقال برق ، پل ها و سایر زیر ساخت ها بوده ایم که تمام این اقدامات ناقض حقوق بین المللی و باید رژیم های جنایتکار آمریکا و اسرائیل پاسخگوی این اقدامات شرم آور خود در مجامع بین المللی باشند.