آبخیزداری شهری نیازمند مشارکت همه دستگاه‌های مسئول است
سپیدار‌آنلاین: گروه اجتماعی
اصغر بیات، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان البرز، در نشست بررسی مسائل آبخیزداری و مدیریت سیلاب شهر کرج، با تأکید بر ضرورت همکاری و هم‌افزایی دستگاه‌های اجرایی، نقش سازه‌های آبخیزداری در کنترل روان‌آب‌ها و کاهش خسارات سیلاب‌های سال‌های گذشته و رخداد اخیر کرج را مؤثر ارزیابی کرد و ضرورت تخلیه رسوبات حوضچه‌های رسوبگیر در خروجی حوزه کوه نور عظیمیه، را از اولویت‌های مدیریت سیلاب دانست.
بیات با اشاره به سابقه اقدامات آبخیزداری در کرج اظهار کرد: اجرای عملیات آبخیزداری در حوزه‌های مختلف شهر، از جمله عظیمیه، دره وسیه، کلاک بالا و محدوده‌های مرتبط با پارک جهان‌نما، با هدف حفاظت از خاک، کنترل روان‌آب‌ها و کاهش خطر سیلاب دنبال شده و این اقدامات در رخدادهای مختلف، نقش مهمی در کاهش خسارات داشته‌اند.
وی با تأکید بر اثربخشی سازه‌های احداث‌شده در سال‌های گذشته و اقدامات اخیر افزود: تجربه سیلاب‌های چند سال اخیر و همچنین سیلاب روزهای گذشته در کرج نشان داد که این سازه‌ها تا چه اندازه در کنترل جریان آب و کاهش خسارات مؤثرند. اگر این سازه‌ها در بالادست شهر وجود نداشتند، احتمال وقوع خسارات بسیار سنگین‌تر به مناطق شهری و مردم وجود داشت. ازاین‌رو، نگهداری و تقویت عملکرد سازه‌های موجود باید به‌عنوان یکی از اولویت‌های اصلی مورد توجه قرار گیرد.مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان البرز با اشاره به اثربخشی حوضچه رسوبگیر احداث‌شده توسط شهرداری کرج در سیلاب اخیر تصریح کرد: این حوضچه نقش مؤثری در مدیریت سیلاب داشته است، اما تخلیه رسوبات انباشته‌شده در آن باید با اولویت دنبال شود تا ظرفیت لازم برای مواجهه با رخدادهای احتمالی آینده فراهم باشد.بیات با اشاره به شرایط طبیعی حوزه کوه نور اظهار کرد: شیب بالای زمین، فرسایش‌پذیری، وجود رسوبات و واریزه‌ها و ویژگی‌های طبیعی آبراهه‌ها، این محدوده را در برابر بارش‌های شدید و سیلاب‌های واریزه‌ای آسیب‌پذیر کرده است. از سوی دیگر، گسترش ساخت‌وسازها و محدودشدن مسیرهای طبیعی جریان آب در دهه‌های گذشته، ضرورت مدیریت اصولی روان‌آب‌ها و حفظ مسیرهای عبور سیلاب را دوچندان کرده است.وی با تأکید بر ضرورت توجه به ویژگی‌های طبیعی هر حوزه آبخیز افزود: به دلیل شیب زیاد، دشواری دسترسی و محدودیت‌های اجرایی، امکان تخلیه رسوبات از همه سازه‌های آبخیزداری وجود ندارد. با این حال، هدف اصلی احداث این سازه‌ها، یعنی کنترل رسوب و تعدیل شیب آبراهه‌ها، محقق شده و این سازه‌ها در کاهش انتقال رسوبات و تعدیل آثار سیلاب نقش مؤثری داشته‌اند.مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان البرز ادامه داد: تنها تعداد محدودی از سازه‌ها که از حجم مخزن بالاتر و امکان دسترسی ماشین‌آلات برخوردارند، قابلیت تخلیه رسوبات دارند. این اقدامات با اولویت‌بندی و هماهنگی مجموعه شهرداری کرج و اداره‌کل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای استان در حال پیگیری و اجراست.بیات همچنین با اشاره به محدودیت اجرای عملیات آبخیزداری در بخش‌هایی از حوزه کوه نور خاطرنشان کرد: با توجه به شرایط خاص توپوگرافی و طبیعی منطقه، امکان اجرای گسترده اقدامات بیولوژیکی، بیومکانیکی و مکانیکی در تمام نقاط وجود ندارد؛ بنابراین، نوع و میزان عملیات باید متناسب با شرایط هر محدوده و امکان اجرای مؤثر آن برنامه‌ریزی شود. در نقاط مستعد، اجرای اقدامات تکمیلی در کنار نگهداری سازه‌های موجود می‌تواند به کنترل فرسایش و کاهش خطر سیلاب کمک کند.