زنانه شدن سالمندی و تنهایی اجتماعی بانوان سالمند، نیازمند برنامهریزی عملیاتی است
سپیدارآنلاین: گروه اجتماعی
مشاور استاندار و مدیرکل دفتر امور بانوان و خانواده استانداری البرز با تأکید بر ضرورت توجه ویژه به چالشهای بانوان سالمند، زنانه شدن سالمندی و افزایش انزوای اجتماعی را از مسائل مهم این حوزه دانست و خواستار توسعه کانونهای محلهمحور، توانمندسازی اقتصادی و نقشآفرینی عملیاتی شهرداریها در اجرای طرح «شهر دوستدار سالمند» شد.
معصومه آقائی، مشاور استاندار و مدیرکل دفتر امور بانوان و خانواده استانداری البرز، در نشست ویژه شورای سالمندان استان بر ضرورت توجه ویژه به وضعیت بانوان سالمند و تدوین برنامههای عملیاتی برای ارتقای کیفیت زندگی و کاهش انزوای اجتماعی آنان تأکید کرد.آقائی با اشاره به پدیده «زنانه شدن سالمندی» در کشور اظهار داشت: حدود ۶۰ درصد جمعیت سالمند کشور را زنان تشکیل میدهند و این موضوع ضرورت توجه ویژه به نیازها، مسائل و چالشهای این گروه جمعیتی را دوچندان میکند.وی با بیان اینکه مسئله سالمندی زنان صرفاً به افزایش جمعیت سالمند محدود نمیشود، افزود: تنهایی و انزوای اجتماعی از مهمترین چالشهای پیشروی بانوان سالمند است و برنامهریزی برای حمایت از این گروه باید علاوه بر تأمین نیازهای معیشتی و درمانی، بر تقویت روابط اجتماعی، افزایش مشارکت و حفظ استقلال فردی آنان نیز متمرکز باشد.مدیرکل دفتر امور بانوان و خانواده استانداری البرز با اشاره به آمارهای مربوط به وضعیت تأهل سالمندان گفت: بر اساس آمارهای ارائهشده، حدود ۳۲.۹ درصد زنان بالای ۶۰ سال به دلیل فوت همسر بدون همسر زندگی میکنند؛ در حالی که این رقم در مردان حدود ۵.۸ درصد است. همچنین نزدیک به یک میلیون و ۷۷۰ هزار زن سالمند در کشور بهتنهایی زندگی میکنند که این مسئله ضرورت توسعه حمایتهای اجتماعی و تقویت شبکههای محلهمحور را نشان میدهد.
وی در ادامه، افزایش تجرد قطعی، تنهایی و انزوای اجتماعی، مشکلات اقتصادی و محدودیتهای اشتغال و همچنین موانع فرهنگی مرتبط با ازدواج مجدد در دوران سالمندی را از جمله چالشهای مهم این حوزه برشمرد و خاطرنشان کرد: بخشی از زنان سالمند به دلیل نداشتن سابقه بیمهای کافی و برخوردار نبودن از مستمری پایدار، در دوران سالمندی با مشکلات اقتصادی بیشتری مواجه میشوند؛ ازاینرو، توانمندسازی اقتصادی و فراهم کردن فرصتهای مشارکت اجتماعی باید در سیاستگذاریهای این حوزه مورد توجه قرار گیرد.آقائی با اشاره به تجربههای اجرایی در زمینه توسعه خدمات ویژه سالمندان، از جمله برنامههای شهر دوستدار سالمند، شبکههای اجتماعی سالمندان و طرحهای انتقال تجربه میان نسلها، تصریح کرد: سالمندان باید بهعنوان سرمایههای اجتماعی و صاحبان تجربه و خرد دیده شوند، نه گروهی صرفاً نیازمند مراقبت. بهرهگیری از ظرفیتهای آنان میتواند به تقویت پیوندهای اجتماعی و انتقال تجربه به نسلهای جوان کمک کند.
مشاور استاندار البرز در ادامه، با تأکید بر ضرورت مشارکت فعال شهرداریها در اجرای برنامههای مرتبط با سالمندی، پیشنهادهایی را برای ارتقای وضعیت بانوان سالمند استان مطرح کرد.
وی ایجاد دبیرخانه «شهر دوستدار سالمند» در شهرداریهای استان، با تمرکز ویژه بر نیازهای بانوان سالمند، مناسبسازی فضاهای عمومی با توجه به امنیت روانی و اجتماعی زنان تنها، راهاندازی کانونهای محلهمحور «بانوان جهاندیده» با همکاری شهرداریها و دفتر امور بانوان و خانواده و تشکیل کمیته تخصصی بانوان سالمند تنها در دبیرخانه شورای سالمندان استان را از جمله اقدامات ضروری در این زمینه دانست.آقائی همچنین توسعه بازارچههای محلی برای عرضه محصولات خانگی و صنایع دستی بانوان سالمند با هدف تقویت استقلال اقتصادی و افزایش تعاملات اجتماعی آنان و بهرهگیری از ظرفیت رسانهها برای اصلاح نگرشهای اجتماعی نسبت به سالمندی و کاهش کلیشههای مرتبط با تنهایی زنان سالمند را از دیگر پیشنهادهای قابل پیگیری عنوان کرد.
وی تأکید کرد: اجرای این برنامهها نیازمند همافزایی دستگاههای اجرایی، شهرداریها، سازمان بهزیستی و مجموعههای اجتماعی و فرهنگی است تا ضمن شناسایی بانوان سالمند نیازمند حمایت، زمینه حضور فعال آنان در جامعه و بهرهمندی از فرصتهای مشارکت اجتماعی فراهم شود.مدیرکل دفتر امور بانوان و خانواده استانداری البرز در پایان خاطرنشان کرد: بانوان سالمند علاوه بر برخورداری از خدمات حمایتی و مراقبتی، به دیدهشدن، مشارکت و حضور مؤثر در جامعه نیاز دارند؛ بنابراین، توسعه شبکههای محلهمحور و فراهم کردن بستر مشارکت اجتماعی آنان میتواند در کاهش انزوا، ارتقای سلامت روان و پیشگیری از آسیبهای اجتماعی مرتبط با سالمندی نقش مؤثری ایفا کند.