دکترین بازدارندگی کشور باید متناسب با تهدیدهای جدید بازنگری شود
سپیدارآنلاین: گروه اجتماعی
امام جمعه ماهدشت با اشاره به دستور فرمانده کل قوا مبنی بر پاسخ فوری و بدون محدودیت جغرافیایی به تهدیدها، تأکید کرد: این دستور سه پیام راهبردی دارد؛ نخست اینکه پاسخ ایران به تهدیدها به مرزهای جغرافیایی محدود نمیشود، دوم اینکه داراییهای مادی و غیرمادی دشمن در دایره اهداف قرار میگیرد و سوم اینکه حمایت ملی از نیروهای مسلح، یکی از ارکان اصلی بازدارندگی کشور است.
امام جمعه ماهدشت در خطبههای نماز جمعه با اشاره به دیدار فرمانده کل قوا با فرماندهان ارشد نیروهای مسلح و تأکید ایشان بر «پاسخ بدون محدودیت جغرافیایی» اظهار کرد: وقتی فرمانده کل قوا از پاسخ بدون محدودیت جغرافیایی سخن میگویند، در واقع با یک پیام ساده نظامی مواجه نیستیم، بلکه این دستور سه پیام همزمان دارد که هر کدام لایهای از قدرت و بازدارندگی ایران را فعال میکند.وی افزود: پیام نخست این است که جنگ و پاسخ به تهدید، به مرزهای جغرافیایی ما محدود نمیشود. تصور رایج این بود که اگر دشمن حمله کند، پاسخ ایران نیز در همان نقطهای داده میشود که حمله از آنجا صورت گرفته است، اما تهدیدهای امروز از پایگاههای دوردست، شبکههای اطلاعاتی فرامرزی و زنجیرههای پشتیبانی بیرونی سرچشمه میگیرند؛ بنابراین پاسخ به تهدید نیز نمیتواند به یک نقطه جغرافیایی محدود بماند.
امام جمعه ماهدشت تصریح کرد: بر اساس این راهبرد، معیار پاسخ از «نقطه شلیک» به «منشأ تهدید» منتقل میشود و جمهوری اسلامی ایران منتظر نمیماند تا دشمن در مرزهای کشور ظاهر شود، بلکه منشأ تهدید را در هر نقطهای که باشد، در محاسبات دفاعی خود لحاظ میکند.وی با اشاره به توان موشکی کشور خاطرنشان کرد: بر اساس برآوردهای کارشناسی، توان موشکی ایران پایگاههای آمریکایی در منطقه و حتی فراتر از آن را پوشش میدهد؛ بنابراین این دکترین صرفاً یک شعار نیست، بلکه بر قابلیتهای عملیاتی کشور تکیه دارد. وقتی دشمن بداند پاسخ ایران به مرزها محدود نیست، هزینه هرگونه ماجراجویی برای او افزایش پیدا میکند و این همان معنای واقعی بازدارندگی است.
داراییهای غیرمادی دشمن نیز در دایره اهداف قرار میگیرد
امام جمعه ماهدشت در تشریح دومین پیام این دستور گفت: در جنگهای امروز، پیروزی صرفاً با نابودی تانک و هواپیما تعیین نمیشود. دشمن داراییهای دیگری نیز دارد که ممکن است در نگاه نخست دیده نشوند؛ از جمله اعتبار سیاسی، شبکههای مالی، زیرساختهای سایبری، جریان اطلاعاتی و مشروعیت بینالمللی.وی افزود: دستور فرمانده کل قوا برای بهروزرسانی بانک اهداف بهگونهای که داراییهای مادی و غیرمادی دشمن نیز در تیررس قرار گیرد، پیام روشنی دارد؛ دشمن در حوزههایی که تصور میکند مصون است نیز در معرض پاسخ قرار دارد.امام جمعه ماهدشت با اشاره به اهمیت ابزارهای سایبری، اطلاعاتی و رسانهای در جنگهای جدید اظهار کرد: هدف قرار دادن داراییهای غیرمادی الزاماً به استفاده از موشک و ابزارهای فیزیکی نیاز ندارد، بلکه میتواند با ابزارهای سایبری، اطلاعاتی و رسانهای دنبال شود. به همین دلیل، تأکید همزمان بر تقویت معماری اطلاعات نظامی اهمیت دارد؛ زیرا بدون برتری اطلاعاتی، شناسایی و هدفگیری این داراییها امکانپذیر نخواهد بود.وی خاطرنشان کرد: گاهی هزینهای که دشمن از آسیب دیدن داراییهای غیرمادی خود متحمل میشود، از هزینه یک حمله فیزیکی بیشتر است؛ چراکه بازسازی اعتبار و مشروعیت، ممکن است سالها زمان ببرد. بنابراین بازدارندگی در شرایط جدید، فراتر از میدان نبرد فیزیکی تعریف میشود.
حمایت ملی از نیروهای مسلح؛ رکن اساسی بازدارندگی
امام جمعه ماهدشت سومین پیام دستور فرمانده کل قوا را توجه به نقش ملت در کنار نیروهای مسلح دانست و گفت: یکی از عبارتهای کلیدی این دستور، تأکید بر حمایت ملی از نیروهای مسلح بهعنوان یکی از ارکان بازدارندگی است. این موضوع را نباید صرفاً یک تعارف سیاسی دانست؛ زیرا محاسبات دشمن در مواجهه با یک ملت متحد، با محاسبات او در برابر یک ارتش حرفهای متفاوت است.وی افزود: فرمانده کل قوا حضور مردمی را امتداد دفاع مقدس هشتساله توصیف کردهاند؛ دفاعی که ملت ایران در کنار نیروهای نظامی، انتظامی و بسیجی از تمامیت سرزمینی کشور و نظام اسلامی حفاظت کرد و همچنان نیز این نقش را بر عهده دارد.امام جمعه ماهدشت ادامه داد: این پیوند تاریخی دو کارکرد مهم دارد؛ نخست اینکه مقاومت مردمی را بهعنوان یک سنت دیرینه و بخشی از هویت ملی ما معرفی میکند و دوم اینکه تجربه دفاع مقدس را به نسل جدید منتقل میکند تا این تجربه به الگویی عملی برای حفاظت از کشور تبدیل شود.وی با اشاره به تأکید فرمانده کل قوا بر تقویت بنیه معنوی نیروهای مسلح و تأمین نیازهای معیشتی آنان اظهار کرد: رابطه میان ملت و نیروهای مسلح یکطرفه نیست؛ ملت از نیروهای مسلح حمایت میکند و در مقابل، نظام نیز باید برای تقویت روحیه، تأمین معیشت و پشتیبانی از نیروهای مسلح و خانوادههای آنان تلاش کند.امام جمعه ماهدشت تأکید کرد: حتی اگر دشمن بتواند بخشی از توان سختافزاری کشور را هدف قرار دهد، نمیتواند بهآسانی اراده و انسجام یک ملت را از بین ببرد. این انسجام، یکی از مؤثرترین مؤلفههای بازدارندگی است؛ قدرتی که با موشک و حمله نظامی از میان نمیرود.
ضرورت بازنگری در دکترین هستهای و همکاری با آژانس
امام جمعه ماهدشت در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به تحولات اخیر و ضرورت بازنگری در سیاست هستهای کشور گفت: حفظ وضعیت موجود در حوزه دکترین هستهای، بدون توجه به تحولات جدید، میتواند پیامدهای امنیتی، اقتصادی و سیاسی به دنبال داشته باشد. در شرایطی که تهدیدهای مستقیم افزایش یافته است، ادامه رویکرد فعلی ممکن است بازدارندگی کشور را تضعیف کند و دشمنان را به اقدامات جسورانهتر تشویق کند.وی افزود: ادامه مسیر بدون ابتکار و بازنگری در سیاست هستهای میتواند فرصتهای دیپلماتیک را محدود کند و مذاکرات احتمالی را در موقعیت ضعف قرار دهد. وقتی طرف مقابل احساس کند در محاسبات راهبردی تغییری ایجاد نشده، انگیزه کمتری برای امتیازدهی خواهد داشت. همچنین فاصله گرفتن سیاستهای اعلامی از واقعیتهای میدانی میتواند اعتماد عمومی را تحت تأثیر قرار دهد.امام جمعه ماهدشت با تأکید بر ضرورت بررسی گزینههای جایگزین تصریح کرد: در شرایطی که برخی کشورها آشکارا از گزینههای نظامی سخن میگویند، ادامه سیاست پیشین ممکن است بهعنوان نشانهای از نبود آمادگی تفسیر شود و فشارهای اقتصادی و تحریمهای جدید را افزایش دهد. از این رو، باید هزینهها و منافع احتمالی سیاستهای موجود بهدقت ارزیابی شود و مدیریت هوشمندانه مسائل امنیتی با بازنگری و ابتکار همراه باشد.وی با طرح موضوع بازنگری در عضویت ایران در معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) و نحوه همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی گفت: باید بررسی کنیم که عضویت در این معاهده و همکاری با آژانس چه منافعی برای کشور داشته است. از نگاه من، تاکنون منفعت متناسبی از این همکاریها نصیب ایران نشده است؛ در حالی که اطلاعات مربوط به دانشمندان و تأسیسات هستهای کشور در اختیار طرفهایی قرار گرفته که از آنها علیه ایران استفاده کردهاند.
امام جمعه ماهدشت افزود: دانشمندان هستهای کشور هدف ترور قرار گرفتند، تأسیسات هستهای ما بمباران شد و حتی شاهد محکومیت مؤثر این اقدامات از سوی نهادهای مسئول نبودیم. اکنون نیز درباره هدف قرار دادن تأسیسات جدید هستهای ایران سخن گفته میشود. این پرسش جدی وجود دارد که نهادی که وظیفه نظارت و حفاظت از چارچوب معاهده را بر عهده دارد، در برابر چنین اقداماتی چه مسئولیتی ایفا کرده است؟وی با انتقاد از آنچه رویکرد تبعیضآمیز آژانس در قبال برنامه هستهای کشورها خواند، اظهار کرد: رژیم صهیونیستی دارای سلاح هستهای و تأسیسات خارج از نظارت است، اما جمهوری اسلامی ایران حتی در برخورداری از دانش و فناوری هستهای با محدودیت و فشار مواجه میشود. این برخورد دوگانه نشان میدهد که مسئله صرفاً موضوع هستهای نیست و از این موضوع بهعنوان ابزاری برای فشار بر کشور استفاده میشود.
امام جمعه ماهدشت تأکید کرد: دکترین هستهای کشور باید متناسب با شرایط جدید مورد بازنگری قرار گیرد و خروج از معاهدهای که از نگاه ما منافع لازم را تأمین نکرده است، بهعنوان یک مطالبه مورد بررسی قرار گیرد. نباید اجازه دهیم موضوع هستهای به بهانهای برای اعمال فشارهای بیشتر علیه ملت ایران تبدیل شود.
ضرورت ساماندهی گروه انضباط شهری و مقابله با زمینههای فساد
امام جمعه ماهدشت در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به فعالیت گروه انضباط شهری شهرداری و موضوعی که از آن با عنوان «پلیس ساختمان» یاد میشود، گفت: پیشتر نیز در خطبههای نماز جمعه تأکید کردهام که استفاده از عنوان پلیس ساختمان برای این مجموعه مناسب نیست و لازم است دستگاههای بالادستی قوانین و ضوابط روشن و اصلاحی در این زمینه وضع کنند تا مردم گرفتار برخوردهای سلیقهای نشوند.وی افزود: هر جا ضابطه و قانون مشخص وجود نداشته باشد، زمینه آسیب و سوءاستفاده فراهم میشود و چنین خلأهایی میتواند به محل درآمد برای افرادی تبدیل شود که منافعشان در نبود قانون و مقررات روشن است.
امام جمعه ماهدشت با اشاره به مشکلات شهرهایی مانند ماهدشت در زمینه نبود قواعد جایگزین و سازوکارهای مشخص برای ساماندهی ساختوسازها اظهار کرد: وقتی دستگاههای بالادستی برای شهرهایی مانند ماهدشت قاعده و راهکار جایگزین تعیین نمیکنند، زمینه ساختوسازهای غیرمجاز و بروز فساد در گروههای انضباط شهری افزایش مییابد.
وی با بیان اینکه گزارشهایی درباره دریافت مبالغ خارج از ضوابط و حتی مطالبه ارز و سکه به جای پول رایج کشور مطرح شده است، تصریح کرد: این وضعیت قابل قبول نیست و باید با آن برخورد شود. مسئولان مربوطه باید بساط فساد و زمینههای ایجاد آن را جمع کنند؛ در غیر این صورت، ناچار خواهیم شد برای پیگیری جدیتر موضوع وارد بیان مصادیق شویم.
امام جمعه ماهدشت در پایان تأکید کرد: هم در حوزه سیاستهای دفاعی و هستهای و هم در مدیریت مسائل شهری، شفافیت، ضابطهمندی و تصمیمگیری متناسب با شرایط روز ضرورت دارد و نباید اجازه داد خلأهای قانونی و مدیریتی به زمینهای برای تضعیف امنیت، اعتماد عمومی و حقوق مردم تبدیل شود.