تحول رسانه با قدرت هوش مصنوعی
سپیدارآنلاین: گروه سرمقاله
تحولات فناورانه طی دهههای اخیر همواره بر شیوه تولید و مصرف محتوا اثر گذاشتهاند، اما ظهور هوش مصنوعی را میتوان نقطه عطفی دانست که نهتنها ابزارهای رسانهای را تغییر داده، بلکه ساختار، فرآیند و ماهیت رسانهها را نیز وارد مرحلهای تازه کرده است.
امروز، رسانهها در جهانی جدید نفس میکشند؛ جهانی که در آن سرعت، دقت، شخصیسازی، تحلیلپذیری و دسترسی گسترده، بر پایه الگوریتمهایی شکل میگیرد که هوش مصنوعی هدایتشان میکند.
۱. تولید محتوا؛ سرعتی که بیسابقه است
یکی از اولین و مهمترین اثرات هوش مصنوعی، تحول در تولید محتواست. خبرنگاران، نویسندگان و سردبیران اکنون ابزارهایی در اختیار دارند که میتواند دادهها را تحلیل، تیتر پیشنهاد و بخشی از متن را بهطور خودکار تولید کند. این فناوری به رسانهها امکان میدهد تا در شرایط رقابتی امروز، در کوتاهترین زمان ممکن واکنش نشان دهند.از تولید گزارشهای اولیه خبری تا تحلیلهای اولیه دادههای اقتصادی، هوش مصنوعی توانسته بار زیادی از دوش نیروهای انسانی بردارد و آنها را برای کارهای عمیقتر و تحلیلیتر آزاد کند.
۲. شخصیسازی محتوا؛ رسانهای که هر مخاطب برای خود دارد
دیگر دورهای که همه مخاطبان یک نسخه مشترک از اخبار دریافت کنند، رو به پایان است. الگوریتمهای هوش مصنوعی رفتار، علایق و سوابق کاربران را تحلیل میکنند و هر مخاطب را در یک مسیر محتوایی مخصوص خودش قرار میدهند.این شخصیسازی دو اثر مهم دارد:اول اینکه تجربه مخاطب بهبود پیدا میکند و رسانهها وفاداری بیشتری جذب میکنند. دوم اینکه رسانهها میتوانند جریانهای خبری را هدفمندتر مدیریت کنند.با این حال، این روند یک چالش جدی به همراه دارد: شکلگیری «حباب اطلاعاتی». به این معنا که افراد تنها محتوایی را دریافت میکنند که با علایق یا باورهایشان هماهنگ است و از مواجهه با نظرهای متفاوت دور میمانند.
۳. مبارزه با اخبار جعلی؛ فرصت و تهدید همزمان
هوش مصنوعی یکی از ابزارهای مهم برای تشخیص و مقابله با اخبار جعلی شده است. الگوریتمها در کوتاهترین زمان، منابع را مقایسه، تصاویر را آنالیز و تناقضها را تشخیص میدهند.اما از سوی دیگر، همین فناوری میتواند اخبار جعلی را حرفهایتر از همیشه تولید کند؛ ویدئوهای دیپفیک، تصاویر ساختگی و متنهای بهظاهر معتبر، رسانهها را با چالشی نو مواجه کردهاند.بنابراین نقش رسانهها در آینده، بیش از همیشه به «اعتبار» و «سنجشپذیری» گره میخورد و رسانههایی موفق خواهند بود که بتوانند اعتمادسازی واقعی داشته باشند.
۴. اتاق خبر هوشمند؛ از پیشبینی تا تحلیل
هوش مصنوعی تنها در تولید محتوا به رسانهها کمک نمیکند، بلکه روند تصمیمگیری سردبیران را نیز تغییر داده است.تحلیل رفتار مخاطبان، تشخیص جریانهای خبری، پیشبینی داغشدن موضوعات، و مدیریت زمانبندی انتشار محتوا، در بسیاری از رسانههای پیشرفته به کمک سامانههای هوشمند انجام میشود.به این ترتیب، اتاق خبر آینده، ترکیبی از خبرنگاران، تحلیلگران داده، متخصصان فناوری و الگوریتمهایی خواهد بود که در کنار هم تصمیمسازی میکنند.
۵. نقش رسانه در عصر هوش مصنوعی؛ انسان همچنان ضروری است
با وجود همه این تحولات، یک واقعیت روشن است: رسانه بدون عنصر انسانی، هویت خود را از دست میدهد. هوش مصنوعی میتواند سرعت و دقت را بالا ببرد، اما قدرت فهم زمینهها، تشخیص اولویتها، درک ظرایف اجتماعی و اخلاقی، و روایت واقعی از جهان، همچنان نیازمند انسان است.بنابراین رسانهها باید به جای جایگزین کردن نیروهای انسانی، از هوش مصنوعی بهعنوان یک «ابزار ارتقا» استفاده کنند.
۶. آینده رسانه؛ ترکیبی از فناوری، اخلاق و سواد رسانهای
آینده رسانهها نه فقط به میزان استفاده از هوش مصنوعی، بلکه به کیفیت استفاده از آن وابسته است.رعایت اصول اخلاقی، تضمین شفافیت الگوریتمها، توجه به حقوق مخاطب و آموزش سواد رسانهای، از مهمترین ضرورتهای عصر جدید است.رسانههایی که بتوانند بین سرعت فناوری و مسئولیت اجتماعی تعادل برقرار کنند، در آینده میداندار خواهند بود.