پایگاه خبری و تحلیلی سپیدار آنلاین

کمبود سرانه کتابخانه های فردیس چیزی نیست که برای اولین بار گفته یا شنیده شده باشد. بارها بیان شده سرانه کتابخانه فردیس معادل 70 سانتی متر مربع است که این میزان کمتر از یک دهم استاندارد جهانی و حتی کمتر از نیمی از سرانه کشوری را نشان می دهد.
کتابخانه علامه امینی به عنوان کتابخانه مرکزی این شهرستان که باید دارای 76 بخش مختلف باشد، تنها از دو سالن مطالعه با ظرفیت 240 نفر، بخش منابع کتاب، اتاقی به عنوان بخش کودک و فضایی 2 کلاسه در قسمت زیرزمین این کتابخانه که به همت مدیر کتابخانه های عمومی شهرستان به مکانی برای برگزاری کلاس های فوق العاده تبدیل شده، تشکیل شده است.عدم تناسب زیرساخت های مختلف با رشد جمعیتی فردیس نیز از جمله مواردی است که همه به آن واقفند. تاریخ احداث آخرین کتابخانه در این شهر به 23سال گذشته برمی گردد؛ در حالیکه در طول این مدت فروش تراکم بی رویه توسط شهرداری کرج، فردیس را به حبابی پر جمعیت و بدون هوایی برای تنفس تبدیل کرده است.حتی ارتقای ساختار فردیس به شهرستان و استقرار مدیریت شهری مستقل نیز تا کنون تأثیری در افزایش زیرساخت ها نداشته و در حال حاضر نیز بوروکراسی دست و پاگیر اداری، تلاش های مستمر مسئولین انجمن کتابخانه های عمومی شهرستان را تنها به کلنگ زنی کتابخانه شهرک بعثت و أخذ مجوز توسعه 100 متر مربع در کتابخانه مقدس اردبیلی منظریه منتهی کرده است. از سوی دیگر کمبود سرانه آموزشی شهرداری این شهر نیز امید تبدیل فضای فرهنگسراهای موجود در فردیس به کتابخانه مشارکتی را به ناامیدی نزدیک کرده است.اما نکته قابل توجه در خصوص کتابخانه های فردیس این است که با فرارسیدن ایام امتحانات و نزدیک شدن کنکور سراسری افزایش تقاضا برای استفاده از سالن مطالعه کتابخانه ها و کمبود فضای کافی، مشکل این نهاد فرهنگی را دو چندان کرده و به گفته مدیر کتابخانه های عمومی ظرف یک ماه اخیر، کتابخانه های عمومی فردیس به ویژه کتابخانه علامه امینی روزانه با مراجعینی بیش از 10 برابر ظرفیت موجود و به طور میانگین بیش از 4 هزار نفر روبرو بوده است.گلشن شیرمحمدی با اشاره به عضویت پذیری 950 نفر در فروردین ماه سال جاری و در کمتر از یک ماه، می گوید: علاوه بر ایام ویژه امتحانات، استقبال بی نظیر مردم از کتابخانه ها و جمعیت مراجعین روزانه به این مراکز نشان می دهد که در فردیس کتابخوان وجود دارد، اما فضای محدود کتابخانه های شهرستان پاسخگوی نیاز این جمعیت نیست.در شرایط موجود که احداث کتابخانه و مراکز فرهنگی به هزاران گره کور وصل شده و سال ها طول می کشد تا به نتیجه برسد، مشکل کمبود فضای مطالعه حداقل به صورت موقتی چگونه باید مرتفع شود؟ نقش سایر نهادها و ادارات در تأمین فضای مورد نیاز جمعیت کتابخوان فردیس چیست؟چنانکه عضو فرهنگی شورای شهر فردیس می گوید؛ حضور دانش آموزان در فضای مطالعه بویژه برای شرکت در آزمون سراسری کنکور، از اهمیت بالایی برخوردار است در حالیکه بسیاری از جوانان و دانش آموزان فردیس از کمبود فضای فیزیکی و سالن های قرائت خانه در شهر گلایه دارند.در این میان مدیریت شهری می تواند بیشترین کمک را به کتابخانه های عمومی داشته باشد چرا که از جمله الزامات فرهنگی و اجتماعی شهرداری ها ارتقاء سطح فرهنگ عمومی شهر و احداث قرائت خانه در محل پارک هاست. در اختیار گذاشتن فضای فرهنگی و آموزشی موجود شهرداری حتی به صورت موقت و در ایام امتحانات می تواند مرهمی گذرا برای درد کمبود فضا برای کتابخانه های فردیس باشد.اگرچه در این شرایط نشان دار کردن برخی مدارس و یا مراکز آموزشی خصوصی و استفاده از فضای فیزیکی آنها در ساعات تعطیلی از طریق برقراری تعامل کتابخانه های عمومی با آموزش و پرورش و تحت مسئولیت کتابخانه های عمومی، نیز می تواند به رفع این مشکل کمک کند . چه بسا که فضای درسی کلاس ها بیشتر بتواند دانش آموزان و داوطلبان کنکور را در فضای مطالعه قرار دهد.انجمن خیرین کتابخانه ساز که به گوش بعضی واژه ای ناآشناست و شاید در مدت کوتاه تأسیس آن نتوانسته فعالیت چشمگیری فردیس ارائه نماید، نیز تنها وظیفه اش کمک به ساخت کتابخانه نیست؛ بلکه در شرایط بحرانی کتابخانه های فردیس و در صورت اجازه قانون، می تواند از طریق خیرین فضاهایی را به صورت موقت به عنوان قرائت خانه در اختیار کتابخانه های عمومی قرار دهد. اهمیت کتاب و کتاب‌خوانی تا آنجاست که رهبر معظم انقلاب در این مورد فرمودند: "کتاب‌خوانی و علم آموزی نه تنها یک وظیفه ملی، که یک واجب دینی است."و آنچه همه ما به آن آگاهیم و سخنانمان را به طرز شعارگونه ای به آن مزین می کنیم؛ ارتقای فرهنگ و سطح آگاهی عمومی جامعه از طریق توجه ویژه به امر کتاب و کتابخوانی است. اما هرگز حاضر نیستیم گام کوچکی در این راستا برداریم .به امید روزی که بتوانیم در فردیس نه با معیار استانداردهای جهانی و کشوری بلکه با معیار شایستگی مردم این شهرستان محروم از زیرساخت های شهری، کتابخانه ها را به عنوان یک نهاد فرهنگ ساز در اولویت قرار دهیم.