پایگاه خبری و تحلیلی سپیدار آنلاین

معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور گفت: در دوران 5 تا 10 ساله طرح تنفس جنگل ها، برای تمام جنگل ها و در 5 رویشگاه گیاهی طرح منابع جنگلی دیده شده است.
خداکرم جلالی در آیین شصت و چهارمین سالگرد درگذشت مهندس کریم ساعی که در پردیس کشاورزی ومنابع طبیعی دانشگاه تهران در کرج برگزار شد بر لزوم اجرای این طرح به رغم وجود مخالفان وموافقانی اشاره کرد و افزود: در مناطقی که طرح نداشته انواع آسیب ها اعم از دام و بهره برداری دیده می شود. وی با اشاره به اینکه طرح تنفس جنگل ها در یک دوره 5 تا 10 ساله اجرا می شود، اظهار داشت: در این طرح ضمن اینکه در 5 رویشگاه اصلی جنگلی باید طرح منابع جنگلی دیده شود تهیه یک دفترچه طرح مدیریت متناسب با توان اکولوژیک و بهره برداری های ضروری است . جلالی ادامه داد: بر اساس این طرح از محصولات فرعی مثل گیاهان دارویی و گردشگری استفاده می شود که این اقدامات در قالب طرح های منابع ویژه حفظ منابع جنگلی انجام می شود. وی گفت: به طور مثال حدود 800 هزار هکتار جنگل زاگرس زیروشکوبش را زراعت می کنند و بسیاری از آن دارای سند است و درختان تنومند بلوط هم در کنار آن است که با استفاده از توان اقتصادی جنگل در رویشگاه ها می توانند به سمت رهاسازی زراعت رفته و آن گونه ها را در عرصه ها داشته باشند. وی افزود: دراین بخش مخالفان و موافقان اگر در کنار هم بنشینند در نهایت به یک نقطه می رسیم که مورد نظرهمه است. جلالی با بیان اینکه مخالفان طرح، نگران رهاشدن طرح های حفاظتی هستند تا سرنوشت جنگل ها بیان داشت: ما هم مخالف رهاسازی جنگل ها هستیم و از طرفی موافقان می گویند که جنگل توانی بیشتر از این برای اجرای طرح های مختلف ندارد و استراحت لازم برای جنگل ها نیاز است. معاون وزیر جهاد کشاورزی ادامه داد: حدود 8 میلیون مترمکعب بهره بردای از چوب جنگل ها برای سوخت می شود که باید برای جایگزینی این سوخت اقدام لازم صورت بگیرد.
وی گفت: مجریان طرح در مدت اجرای طرح تنفس باید طبق قراردادهایشان کار را انجام دهند و در سال 95 اگر یک مجری قراردادش پایان می یابد دیگر قراردادی منعقد نمی شود و با افراد ذیصلاح دیگر، قرارداد حفاظت منعقد می شود. وی اضافه کرد: براساس این طرح، سالانه 20 درصد از سطح طرح های جنگل کاری را با یک حرکت علمی و کارشناسانه تغییر وضعیت می دهیم و بایستی با برگزاری میزگردهایی برای این کار از صاحبنظران دانشگاهی و اجرایی گرفته شود و نکاتی که باید مورد توجه قرار گیرد در اجرای این طرح حتما توجه شود. وی افزود: به هیچ وجه مدعی نیستم سازمان ما تمام مسایل را می داند و دانشکده ها به خصوص دانشکده هایی که طرح های جنگل کاری داشته اند می توانند کمک خوبی باشند زیرا نقاط ضعف را می دانند و می توانند کمک ما باشند. رئیس سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور بیان داشت: اگر چند سالی بهره برداری از جنگل ها را تاخیر اندازیم ضرر نمی کنیم به خصوص با وجود کشورهمسایه شمالی روسیه که بیش از 5 برابر سطح کشور ما جنگل دارد. وی گفت: با رعایت اصول بهداشتی می توانیم چوب وارد کشور کنیم و به ازای هر یک متر مکعب چوب اگر وارد کشور کنیم هزار مترمکعب آب مجازی وارد کرده ایم. جلالی ادامه داد: از طرفی طرح زراعت چوب را در دستور داریم و بایستی هم زراعت و هم واردات را افزایش دهیم.
** بهره برداری از جنگل های کشور 10 درصد نیاز چوبی را مرتفع می کند
وی با بیان اینکه بهره برداری از جنگل های کشورفقط 10 درصد نیاز واحدهای تولید کننده لوازم چوبی را مرتفع می کند، بیان داشت: این واحدها تمام نیازشان را از واردات برطرف می کنند .
** ساعی، پدر جنگل بانی ایران و پدر فضای سبز شهری است
رئیس سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور گفت: مرحوم استادکریم ساعی علاوه بر پدر جنگلبانی ایران ، پدر فضای سبز شهری هم هستند زیرا هم پارک بزرگ ساعی و هم خیابان ولی عصر(عج ) با مدیریت و پیشنهاد وی ایجاد شده است. وی با بیان اینکه ساعی توانسته نقطه عطفی در مسایل منابع طبیعی ایران باشد، ادامه داد: در جنگل، مرتع و منابع طبیعی کشور با چالش های عظیمی که جهان نیز به آن دچار است مثل تغییر اقلیم، گرمایش زمین، کمبود آب و بیابانزایی روبرو هستیم. جلالی گفت: بحث های مربوط به مدیریت جنگل به خاطر پیچیدگی ها و ابعاد مختلف آن یک رشته تخصصی خاص نیست و کمبود و نواقص شدید در این موضوع همچون مسایل اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی داریم. وی افزود: به طور مثال آتش سوزی ها که 95 درصد علت آن را عامل انسانی می دانیم بخشی از آن مربوط به اختلافات مربوط به مرتعداران است که طریق غیرمنطقی را به جای منطقی برمی گزینند. وی اظهار داشت: در خصوص منابع طبیعی نمی توانیم یک نسخه واحد را برای پیشگیری یا مقابله انتخاب کنیم و برای این بخش تجربیات گذشتگان را نباید نادیده گرفت زیرا تبدیل به دانش شده اند. معاون وزیر جهاد کشاورزی ادامه داد: در زمینه مدیریت این عرصه پهناور 5 محور را به عنوان استراتژی و راهبرد اساسی سازمان مطرح شده که در این راستا قدم های بزرگی برداشته شده است تا در یک وحدت نظر برای حفاظت و پایداری جنگل و تعادل اکوسیستم های جنگلی برسیم. وی گفت: اولین راهبرد بحث جامع نگری در آبخیزداری است که از سال گذشته در تمام استان های کشور یک طرح پایلوت و یک زیرحوضه را انتخاب کرده ایم که تمام مسایل مربوط به منابع طبیعی و غیر آن در کنار هم دیده شده است.
**خشک شدن یک میلیون هکتار باتلاق حاصل بی توجهی به جامع نگری است
جلالی خاطرنشان کرد: اگر ضرر و زیانی در کشور در بحث منابع طبیعی داشتیم به دلیل بی توجهی به جامع نگری و آینده نگری است . وی ادامه داد: نمونه آن دریاچه ارومیه است که به دلیل انتزاعی عمل کردن دستگاه های مختلف اجرایی به وجود آمده و سدهایی احداث شده که اکنون باید 5 سد آن ها به همراه تعداد زیادی چاه از مدار خارج شوند. جلالی افزود: برای حفظ این دریاچه بایستی حوضه آبریز آن که 5 میلیون هکتار است را دید نه فقط 500 هزار هکتار سطح دریاچه ارومیه . وی گفت: متاسفانه امروز با خشک شدن تالاب ها مواجه هستیم زیرا حق طبیعی تالاب ها را رعایت نکرده ایم.رئیس سازمان جنگلها و مراتع کشور افزود: اکنون 20 درصد بارندگی ها در کشور کاهش یافته وباید به همین نسبت بهره برداران کاهش بهره وری داشته باشند. وی ادامه داد: بی توجهی به جامع نگری درعرصه های طبیعی کشورسبب شده تا یک میلیون هکتاراز باتلاق ها خشک وبه بیابان ومرکزتولید گرد وخاک تبدیل شوند. معاون وزیر جهاد کشاورزی بیان داشت: در تمام استان ها این مدیریت جامع را به صورت پایلوت داریم که روسای آن ها فرمانداران و دبیر این تشکل ها مسئولان منابع طبیعی برای هماهنگی بین دستگاه ها تعیین شده اند. وی برنامه دیگر سازمان جنگلها و مراتع کشور را بحث حفاظت عنوان کرد و گفت که حفاظت در راس اقداماتی است که سازمان باید در عرصه ها داشته باشد که در این استراتژی مردم را محور قرار داده ایم. وی تصریح کرد: در عملکردها و طرح های مختلفی که داشته ایم هرجا که مردم ورود کرده اند موفق بوده ایم و بحث حفاظت که یکی از شاخه های اقدامات عملیاتی ما است به خود مردم و جوامع محلی و تشکل ها واگذار کرده ایم. جلالی افزود: در اجرای این طرح در سال گذشته 5 میلیون هکتارحفاظت داشته ایم و امسال 10 میلیون هکتار عرصه جنگلی و مرتعی را به حفاظت مردمی واگذار شده است . وی اظهار داشت: در عرصه هایی که این طرح اجرا شده، تخریب و تصرف در حداقل ممکن بود و آتش سوزی ها بسیار کمتر شد و در زمینه های سایر تجاوزات و قاچاق بسیار توانستیم آن ها را کنترل کنیم. معاون وزیر جهاد کشاورزی گفت: برنامه سوم سازمان بحث مشارکت مردم است که در این مشارکت براساس الگوها و مدل هایی که کاملا تجربه شده و موفق در عرصه های ملی و بین المللی بوده مثل ترسیب کربن با 15 سال سابقه در ایران و منارید که از این نمونه هاست. وی با بیان اینکه در سراسر کشور به ازای هر 65 هزار هکتار یک محیط بان داریم، افزود: در چند سال اخیر هم دولت با خشکسالی شدید مالی مواجه شده که امروز اعتبارات عمرانی حتی یک درصد هم تخصیص نداشته ا یم. وی تاکید کرد: مشارکت مردم کلید اساسی کار پیشبرد منابع طبیعی است که در این سیاست های راهبردی ما هم تاکید فراوان بر آن است تا مردم را همراه نکنیم و در کنار مردم و مشارکت مردم بحث فرهنگ سازی با استفاده از دانش بومی و خودشان و احترام به خودشان انجام شود.وی گفت: در این بخش بحث اشتغال و درآمدزایی بر محور اقتصاد سبز است که بدون خسارت رساندن به طبیعت انجام می شود. جلالی خاطرنشان کرد: اگر صرفا بخواهیم بحث منابع طبیعی به صورت انتزاعی پیش ببریم موفق نخواهیم بود ودرجامع نگری و مشارکت و فرهنگ سازی یک مدل جامع و کارآمد را برای حفاظت منابع طبیعی به خصوص در مناطق بیابانی باید داشته باشیم که اگر به فریادشان نرسیم تا چندی دیگر تبدیل به بیابان های درجه یک می شوند.وی افزود: بحث مهارعوامل ناپایداری منابع طبیعی آخرین استراتژی است که تاکید بر آبخیزداری و آبخوان داری و مقابله با پدیده های بیابان زایی و کنترل عوامل گرد و غبار می تواند به عنوان عوامل پیشگیری کننده در تخریب منابع طبیعی به صورت طبیعی و غیر طبیعی باشد. جلالی اظهار داشت: در خصوص بحث مدیریت جنگل ها و نحوه ی بهره برداری از جنگل ها در برنامه پنجم در ماده 148 آمده که هیات وزیران باید نوع بهره برداری را مشخص کند. وی گفت: این طرح که در سال 92 مصوب شده که درخت های افتاده و شکسته مبنای بهره برداری از جنگل ها باشد و درخت سالم قطع نشود.
وی ادامه داد: این سیاست را با کمک مجریان مربوطه توانستیم عملیاتی کنیم و 34 درصد بهره برداری کاهش نسبت به قبل از اجرای این مصوبه دولت داشت. این مسئول تاکید کرد: بحث توقف بهره برداری تجاری و صنعتی از سال های گذشته مطرح بوده که هم رهبر معظم انقلاب نسبت به این مسایل تذکراتی داشته و هم رئیس جمهور بحث تنفس و استراحت جنگل را مطرح کردند. وی با اشاره به اینکه ما آسیب های وارده به عرصه های جنگلی را باید کنترل کنیم، افزود: حدود 15 مورد آسیب زننده به جنگل وجود دارد که همه را باید در این دوره 5 تا 10 ساله اجرای طرح کنترل و ساماندهی کنیم. وی تاکید کرد: مدیریت جنگل به هیچ وجه رهاکردنی نیست بلکه خسارت بار است و هم بهره برداری از جنگل اگر انجام نشود تا حدودی مشکلاتی برای جنگل به وجود می آورد و تبدیل به هرج و مرج می شود وساماندهی وضعیت و مدیریت جنگل را به کلی مخدوش می کند. وی گفت: بحث رهاسازی را به هیج وجه نداریم و در این دوران توقف و تنفس بر اساس مصوبه دولت که در ماده 2 مصوبه آمده 8 محور و 80 شاخص را داریم که براساس آن بهره برداری در چارچوب آن نزدیک به طبیعت در جنگل ها استقرار یابد که برای این نکار باید طرح در همه ی جنگل ها انجام شود. وی افزود: یک میلیون هکتار از جنگل های کشور دارای طرح و مجری هستند و یک میلیون هکتار نیز فاقد مجری هستند که منظور ما کل جنگل های هیرکانی و خزری است که باید مدیریت و حفاظت شود. جلالی بیان داشت: در بسیاری از مناطق که مجری داشته و مدیریت شده خسارت کم است و اگر براساس اصول علمی و فنی ملحوظ شده در دفترچه طرح عمل شود در راستای جوان سازی جنگل عمل شده است.